WPŁYW TAŃCA NA WSZECHSTRONNY ROZWÓJ DZIECKA
Taniec jest jedną z najbardziej naturalnych form ludzkiej aktywności, niosący z sobą wiele korzyści- jak choćby ta, że jest to najlepszy i najprostszy sposób zawierania znajomości i nawiązywania kontaktów towarzyskich. A także :
cudowny, delikatny i równocześnie gruntowny sposób na gimnastykowanie ciała;
rozwija koordynację ruchową;
zapewnia dobrą sylwetkę, bez względu na wiek;
wzmacnia ciało i daje radość życia:
uczy obycia towarzyskiego;
pozwala czuć się młodo i być nowoczesnym;
jest jednym z niewielu hobby, które pary lub przyjaciele mogš uprawiać razem;
jest umiejętnością cenioną w towarzystwie;
rozwija pewność i wiarę w siebie;
można uprawiać go mając 5 lat i cieszyć się nim mając 95 lat!
Taniec towarzyszy ludzkości od najdawniejszych czasów. Znany jest we wszystkich społecznościach i kulturach świata. Jest formą sztuki i kulturowej działalności człowieka. Taniec był i zawsze będzie jednym ze sposobów przeżywania i przekazywania emocji, formą fizycznego i duchowego wyżycia, sposobem zabawy i odprężenia. Wielorakość jego społecznych funkcji zmieniała się i przeobrażała w zależności od całokształtu przemian społecznych i kulturowych. W dawnych czasach taniec pozwalał ludziom przetrwać uczył grupę wspólnego działania i przeżywania różnych zdarzeń, wzmacniał poczucie wspólnoty. Jest elementem obrzędów, obyczajów i ceremonii. Niekiedy przyjmuje funkcję rytualną i magiczną. Taniec może być środkiem grupowej psychoterapii, powodującym rozładowanie napięć. Taniec posiada walory rekreacyjne, jest popularną i powszechną formą zabawy i rozrywki, jest formą czynnego wypoczynku. Dziś niestety umiejętność tańca, szczególnie wśród młodzieży zanika. Młodzież woli dyskoteki z ich ogłuszającą muzyką i tłumem rozbawionych ( nierzadko pod wpływem alkoholu ) rówieśników. Dyskoteka bowiem daje poczucie anonimowości i nieskrępowanej swobody. Tu nie trzeba umieć tańczyć, tu wystarczy rytmicznie podskakiwać w takt muzyki. Niewiele to ma wspólnego z tańcem towarzyskim. Mimo iż tańczy się "w towarzystwie", tak naprawdę tańczy się solo ( oczywiście za wyjątkiem tzw. tańców wolnych, polegających najczęściej na przestępowaniu z nogi na nogę ) A przecież wśród młodych ludzi jest wielu utalentowanych potencjalnie tancerzy, którzy z powodzeniem poradzili by sobie na niejednym parkiecie. Niegdyś umiejętność tańca należała do wymogów dobrego wychowania, czyli "bon tonu". Zarówno panny jak i kawalerowie, z tzw. dobrego domu, musieli ukończyć obowiązkowe lekcje tańca, aby móc wziąć udział w balu czy wieczorku tanecznym. W dzisiejszych czasach taniec jest jedną z form kultury fizycznej. Jest przejawem ruchowej działalności człowieka, jest istotnym elementem wychowania dzieci i młodzieży. Taniec, a więc ruch, to poza wszystkim sposób na zachowanie młodości. Taki rodzaj aktywności lekarze zalecają ludziom starszym. Co ważne - gdy jesteśmy na parkiecie i tańczymy, wtedy nic innego się nie liczy. Wszystkie problemy zostawiamy za drzwiami. Jest tylko taniec. Zatem mamy pretekst, aby uciec od problemów dnia codziennego. Najłatwiej i najszybciej można się nauczyć tańców dyskotekowych i prostych tańców towarzyskich, takich jak cha - cha czy walc angielski. Naprawdę nie ma takiej osoby, która by nie mogła i nie potrafiła tego opanować przynajmniej w podstawowym zakresie. Taniec jest przy okazji doskonałym sposobem na odreagowanie stresu, wyładowanie nagromadzonej agresji i napięcia. Zwłaszcza panie, które zaczęły tańczyć, często twierdzą ,że lepiej czują własne ciało i ładniej się poruszają. Panowie zaś stają się pewniejsi. Kto nie chce, czy nie lubi tańczyć, jest po prostu zablokowany psychicznie. Taki opór można przełamać dzięki ćwiczeniom, trzeba tylko się odblokować. Strach przed tańcem da się pokonać np. przez częste słuchanie muzyki. Trzeba też polubić zabawę. W dzisiejszych czasach taniec jest jedną z form kultury fizycznej. Jest przejawem ruchowej działalności człowieka, jest istotnym elementem wychowania dzieci i młodzieży. Wykorzystanie tańca w pracy z dziećmi daje duże możliwości w kierowaniu rozwojem ich osobowości, sprawności psychofizycznej, postaw wychowawczych. Różnorodność form tanecznych umożliwia wprowadzenie tańca dla wszystkich grup wiekowych i sprawnościowych, na każdym etapie kształcenia. Dziecko, w pierwszych latach życia ma naturalną potrzebę ruchu, potrzebę zabawy, dlatego taniec daje im możliwości realizacji i ogromną satysfakcję. Taniec wyzwala u dziecka pozytywne uczucia, reguluje napięcia nerwowe, które coraz częściej niszczą psychikę dziecka. Zabawowa forma działalności tanecznej sprzyja odprężeniu psychicznemu, zmniejsza napięcia i likwiduje zródła frustracji. Dzieci wyzbywają się kompleksów, zahamowań, otwierają się na świat, są spontaniczne i bardzo często odnajdują swoje miejsce w grupie rówieśniczej. Spójrzmy jak cenny, dla sprawności psychofizycznej organizmu dziecka może być taniec. Stała obecność melodii powoduje, że ruchy taneczne rytmicznie wykonywane i powtarzane stają się ruchami intensywnymi, przez co poprawiają motoryczność dziecka i jego sprawność ruchową. Duże zaangażowanie emocjonalne w taniec uwalnia większy potencjał możliwości sił ruchowych dzieci. Obecność podkładu muzycznego niweluje skutki fizycznego zmęczenia. Taniec kształtuje precyzję ruchów, doskonali ich koordynację, orientację przestrzenną. Ruchom dziecka nadaje lekkości, sprężystości, gibkości, płynności i skoczności. Pozytywnym zmianom ulega postawa ciała dziecka, gdyż dbając o estetykę i elegancję ruchów wymaga się od nich "prostych" pleców, ściągnięcia łopatek i podniesienia głowy. Nie bez znaczenia jest pozytywny wpływ tańca na pamięć dziecka, szczególnie na pamięć ruchową, którą kształtujemy poprzez powtarzanie sekwencji kroków i figur tanecznych. W zależności od proponowanej formy tańca, dostarczane dzieciom doznania estetyczne, wyzwalają w nich artyzm, improwizację ruchową i pobudzają inwencje twórczą. Stosując muzykę spokojną, o łagodnej linii melodycznej, taniec pełni funkcję relaksacyjną, uspokajającą, co jest szczególnie ważne wobec silnych bodzców dostarczanych przez środowisko zewnętrzne. Funkcje tańca w kształtowaniu postaw psychofizycznych i wychowawczych można zrealizować poprzez stosowanie różnych form tanecznych - regionalnych czy narodowych, kształtuje postawy patriotyczne, pozwala kultywować polskie tradycje ludowe. Miejscem propagowania tańca najbliższym dziecku jest szkoła, gdzie bez żadnej selekcji każde dziecko może rozpoczšć swoją przygodę z tańcem - z muzyką i ruchem. Uczestnictwo dziecka w zajęciach tanecznych może być realizowane w formie lekcji wychowania fizycznego, fragmentów kształcenia zintegrowanego, zajęć pozalekcyjnych (zajęcia świetlicowe, koła zainteresowań). Dobrze jest, gdy działalność taneczna dziecka nie ogranicza się tylko do szkoły, ale znajduje swoją kontynuację w pozaszkolnym środowisku dziecka (domy kultury, ogniska baletowe, zespoły taneczne). Będzie to najbardziej pożądana forma organizacji czasu wolnego dzieci. Warto podkreślić, że kilkugodzinny pobyt dziecka w szkole, wśród rówieśników jest najodpowiedniejszym miejsca propagowania tańca. Jednak stosunkowo nieliczne grono nauczycieli systematycznie wykorzystuje taniec w procesie dydaktycznym, co jest nieadekwatne wobec przedstawionych powyżej walorów. Wszelkie inicjatywy, które zachęcają nauczycieli do podejmowania zadań w tym obszarze są bardzo cenne i powinny być wspierane w jak najszerszym zakresie. Taniec jako niezwykle wszechstronna forma ruchu, zalecany jest na każdym etapie kształcenia dzieci i młodzieży, będący działaniem uatrakcyjniającym proces dydaktyczno - wychowawczy. Programy nauczania zawierają elementy tańca i ćwiczeń muzyczno-ruchowych. Jednakże możliwość modyfikacji programów, dostosowania ich do potrzeb i możliwości danej szkoły, daje nauczycielom swobodę w wyborze realizowanych zadań. Z prowadzonych przeze mnie, obserwacji i rozmów wynika, że taniec, zabawy rytmiczno-taneczne niewielkim stopniu występują na zajęciach edukacyjnych kształcenia zintegrowanego, wychowania fizycznego czy pozalekcyjnych zajęciach szkolnych. Myślę, że powodem tego stanu rzeczy jest niedocenianie walorów tańca w rozwoju psychomotorycznym dzieci, braku czasu i odwagi aby wpleść elementy tańca w obszerne ramy programów szkolnych. Większą inicjatywę w realizacji tańca winni mieć nauczyciele wychowania fizycznego i instruktorzy tańca pracujący w szkołach. Taniec stawia przed nauczycielem duże wymagania, żąda pełnego zaangażowania i wytrwałości. Przygotowanie do realizacji tanecznej jednostki lekcyjnej lub jej fragmentu jest bardzo czasochłonne. Sprawne jej przeprowadzenie, daje natomiast dużo satysfakcji i poczucie sukcesu. W jednostce lekcyjnej taniec może być jej fragmentem, formą zabawy czy tańcem integracyjnym przy muzyce. Można ograniczyć się do wprowadzenia jednego kroku lub figury tanecznej obejmującej 16-32 takty melodii. W części końcowej lekcji, taniec można wpleść jako ćwiczenie relaksacyjne. Inaczej wygląda to planując taniec widowiskowy, np. na uroczystość szkolną. Kluczową rolę odgrywa dostosowanie repertuaru do wieku dzieci ich możliwości ruchowych. Fazą wstępną będzie wybór tematu tanecznego, dobór odpowiedniej muzyki i ewentualnych rekwizytów estradowych. W następnej kolejności nauczyciel powinien opracować i samodzielnie opanować ruchy i kroki taneczne tak, aby nastąpiła zgodność ruchów z liniš melodyczną. Dokładne przygotowanie nauczyciela, jego pewność działań rozbudzą i w pełni zaangażują emocjonalnie dzieci w edukację taneczną. Jako wieloletnia nauczycielka - instruktorka tańca stwierdzam, że w pracy z dziećmi należy stosować proste, rytmicznie wykonane kroki taneczne, połączone kilkoma figurami i zmianami ustawień. Ciekawą i chętnie wykonywaną przez dzieci formą tańca są opowieści i inscenizacje ruchowe oparte na treści wokalnych utworów dziecięcych. Pewne jest, że układ taneczny uatrakcyjni kolorowy rekwizyt estradowy, w postaci piłki, pomponów lub szarf, dobrany charakterem i barwa do choreografii. Taniec jest również doskonałą formą gimnastyki, rozwijającą sprawność fizyczną i koordynacje ruchów. Istnieje nawet pewien rodzaj zajęć terapeutycznych zwanych choreoterapią, polegających na leczeniu niektórych schorzeń tańcem i muzyką. Muzyka bowiem jest nieodłącznym elementem tańca, wyzwalającym lekkość i grację poruszania się. Ponadto, tańcząc trzeba trzymać się prosto, co ma korzystny wpływ na zachowanie nienagannej sylwetki. Taniec to także pewien styl bycia, sposób zachowania się. To zasady grzecznościowe, których trzeba przestrzegać. Nie wypada trzymać rąk w kieszeniach ani żuć gumy. Trzeba umieć pięknie się ukłonić, grzecznie poprosić partnerkę do tańca czy podziękować (z czym niestety nastolatki mają spore problemy). Ma więc taniec niewątpliwie także aspekt wychowawczy. Można nawet powiedzieć, trawestując znane powiedzenie , że "taniec łagodzi obyczaje". Pomijając jednak wszystkie praktyczne korzyści, wynikające z tej formy aktywności, trzeba dodać, że taniec to przede wszystkim przyjemność i wspaniały sposób na spędzenie wolnego czasu. Poza tym jest on tym rodzajem sztuki, która może być dostępna każdemu. Trzeba tylko chcieć, w myśl hasła "
"tańczyć każdy może".
Opracowała Renata Gawlak-Spyra
|