STRATEGIE ODTWORZENIA
Grzegorza Drozda interesuje tematyka miejska. Artysta lubi śledzić mechanizmy organizacji i kontroli miejskich systemów życia. W prowadzonym przez kilka lat, przez siebie i Alicję Łukasiak, kuratorsko-artystycznym projekcie Zmiana Organizacji Ruchu inicjował akcje miejskie, w których wraz z grupą młodych artystów odnosił się do różnych aspektów życia we współczesnej Warszawie - mieście estetycznej, ekonomicznej i społecznej zmiany. Także indywidualny projekt artysty Informacja zrealizowany w ramach wystawy "Inne miasto, inne życie" w Zachęcie w 2008 roku odnosił się do mechanizmów społecznego funkcjonowania w przestrzeni miejskiej. Kolejna cecha twórczości Drozda to dialog z dziełami innych artystów i to zarówno tych z poprzednich generacji, uprawiających sztukę krytyczną (Replay B, 2008), czy własnych nauczycieli uosabiających akademicki system kształcenia (Brak, 2007); jak i z klasykami historii sztuki, tworzącymi w obrębie tradycyjnych gatunków (Widokówki, 2009). Przygotowując projekt do Kordegardy w ramach cyklu wystaw "Pokój z widokiem", Drozd połączył te dwa ulubione wątki. Jego Straż miejska przywołująca sławne dzieło Rembrandta z 1642 roku Kompania strzelców Fransa Banninga Cocqa i Willema van Ruytenburcha, od początku XIX wieku potocznie nazywane Strażą nocną, powstała z udziałem grupy warszawskich strażników miejskich - współczesnych organizatorów ruchu i stróżów porządku w mieście. Drozd postanowił odtworzyć to dzieło, używając jednej z ulubionych technik dzisiejszych artystów - fotografii.Centralnym obiektem na wystawie w Kordegardzie jest dużego formatu zdjęcie reinterpretujące kompozycję malarską dawnego mistrza. Artysta za pomocą techniki podświetlanej fotografii umiejętnie odtworzył efekty świetlne i ich rozłożenie w obrazie. Lightboxowi towarzyszy zapis rozmów i dźwięków z sesji zdjęciowej z udziałem strażników, artysty oraz jego kolegów dokumentujących proces jej powstania (film, zdjęcia, nagrania dźwiękowe), z którym widzowie mogą się zapoznać dzięki słuchawkom. Taki zamysł wystawienniczy daje publiczności rzadką możliwość wczucia się w atmosferę procesu twórczego, a jednocześnie wskazuje na fakt, że dla autora wystawy równie ważny jest efekt finalny, jak i proces dochodzenia do niego - formowanie się jednostek w grupę (od chaosu do porządku), uległość bądź nie wobec poleceń/sugestii artysty, interakcje w grupie, nuda oczekiwania na kolejne ujęcia, aż wreszcie psychologiczne zróżnicowanie uczestników sesji (aktor/współtwórca, nieśmiały, obojętny). Drozd stara się uchwycić moment tuż przed punktem dojścia do celu, jakim jest skończona kompozycja zatrzymana na finałowej fotografii. Także do zaproszenia na wystawę autor wybrał wykadrowane ujęcie przedstawiające skondensowany moment oczekiwania aktorów/modeli na kolejny etap pracy.Interpretujący Straż nocną Rembrandta historycy sztuki wielokrotnie podkreślali fakt, że malarzowi bardziej zależało na przedstawieniu zdarzenia, niż na wierności w ukazaniu portretowanych osób. Znane są anegdoty o niezadowoleniu amsterdamskich strażników ze sposobu ukazania w obrazie lub ekspozycji nieadekwatnej do zapłaconej artyście sumy. Grzegorz Drozd w trakcie pracy nad wystawą odszedł od oryginalnego pomysłu płacenia (tym razem na cele charytatywne) za miejsce na obrazie na rzecz uwypuklenia procesu formowania grupy. Zostawił też uczestnikom akcji większą swobodę w wyborze ustawienia i ekspresji twarzy. Paradoksalnie, w porównaniu z dziełem Rembrandta Drozd uzyskał efekt większego porządku. Postaci stoją lub siedzą nieruchomo, ich twarze są zamyślone, uroczyste lub znudzone. Nie widać w tej grupie podskórnych napięć czy chęci rywalizacji, lecz raczej próbę pokazania zróżnicowanych specjalizacji współczesnych strażników - za pomocą mundurów i atrybutów. (Rolę stróżów chroniących wizerunek firmy wzięli na siebie tym razem spece od public relations.) Widać, że strażnicy miejscy to grupa przeważnie młodych ludzi (dużo wśród nich kobiet), dumnie prezentujących nowoczesny sprzęt, którego na co dzień używają w pracy. Nawet obecny na fotografii pies (labrador - tropiciel narkotyków) zdaje się być partnerem swego pana i pełnoprawnym uczestnikiem grupy (w kompozycji Rembrandta zwierzęta pełniły raczej funkcje symboliczne). Historycy sztuki podkreślają, że Straż nocna stała się w twórczości Rembrandta swoistym punktem zwrotnym, kiedy odszedł on od interpretacji rzeczywistości i zdarzeń w stronę obserwacji dążącej do zrozumienia ukazywanych postaci. Grzegorz Drozd takze w podejściu twórczym zdaje się podążyć śladem wielkiego malarza. Za scenografię jego pracy posłużył zdobiony hol główny i klatka schodowa Zachęty. Mundury strażników są współczesne, kompozycja naśladuje w swobodny sposób główne założenia oryginału, ale historia opowiedziana w obrazie jest zupełnie inna - to portret zbiorowy grupy zawodowej stanowiącej istotny element pejzażu współczesnego miasta, a także osób o różnych osobowościach, które zechciały wziąć udział w dialogu współczesnego artysty z arcydziełem światowego malarstwa, za co im bardzo dziękujemy. Magda Kardasz
kurator wystawy Magda Kardasz
Galeria Kordegarda, Krakowskie Przedmieście 15/17, 00-071 Warszawa
http://www.zacheta.art.pl
9 Maj 2009 - 22 Czerwiec 2009 / 9 May 2009 - 22 June 2009
|
|
STRATEGIES OF RECREATION
In preparing his project for the Kordegarda's Room with a View exhibition series, Drozd combined the two themes. His Municipal Guard, which alludes to Rembrandt's famous 1642, from the early 19th century known as Night Watch, features a group of Warsaw's municipal guards - contemporary traffic controllers and guardians of public order. The artist set out to recreate the Rembrandt piece using one of today's favourite artistic techniques - photography.
Grzegorz Drozd is interested in urban issues. The artist likes to trace the mechanisms of the organisation and control of urban living systems. As part of the curatorial-artistic project Change of Traffic Organisation that he has been running for several years with Alicja Łukasiak, he initiated public-space events in which, in collaboration with a group of young artists, he commented on various aspects of living in contemporary Warsaw - a city of aesthetical, economic and social change. Also the artist's solo project, Information, carried out as part of the exhibition Another City, Another Life at the Zachęta in 2008, referred to the mechanisms of social functioning in urban space. Another notable aspect of Drozd's practice is his dialoguing with the works of other artists, be it the critical artists of the previous decade (Replay B, 2008), his own teachers embodying the academic system of artistic education (Lack, 2007), or the classics of art history working in the traditional genres (Postcards, 2009). In preparing his project for the Kordegarda's Room with a View exhibition series, Drozd combined the two themes. His Municipal Guard, which alludes to Rembrandt's famous 1642 The Company of Frans Banning Cocq and Willem van Ruytenburch, from the early 19th century known as Night Watch, features a group of Warsaw's municipal guards - contemporary traffic controllers and guardians of public order. The artist set out to recreate the Rembrandt piece using one of today's favourite artistic techniques - photography.
The central object of the Kordegarda show is a large-format photograph, a reinterpretation of the old master's painterly composition. Using the technique of illuminated photography, the artist has skilfully rendered the original light effects and their arrangement. The lightbox is accompanied by a recording of the conversations and sounds from the photo shoot featuring the guards, the artist, and his collaborators documenting the whole process (video, photographs, sound recordings), accessible via headphones. The whole set-up gives the audience a rare opportunity to feel the atmosphere of the creative process, while emphasising the fact that for the author, the final effect is as important as the process of arriving at it - the formation of a bunch of individuals into a group (from chaos to order), their obedience (or lack thereof) to the artist's instructions/suggestions, the group interactions, the boredom of waiting for the next take, to the psychological differences between the individual participants (actively collaborative, shy, indifferent). Drozd tries to capture the moment just before the arrival at the final goal, which is the composition frozen in the photograph. Also the invitation features an image showing the actors/models waiting in tense anticipation for the next take.
Art historians interpreting Rembrandt's Night Watch have often stressed that the painter was more interested in representing the event than in creating faithful portraits of the individuals participating in it. Anecdotal evidence survives suggesting that some of Rembrandt's guards were unhappy because they were represented unfavourably or inadequately to the sum they had paid the artist. Grzegorz Drozd abandoned at some point his original idea that the Warsaw guards should pay money for being featured in the piece (even if this time they were to donate to charity rather than pay the artist himself) and decided instead to highlight the process of group formation. He also allowed the participants greater discretion in deciding about where they are in the picture and about their facial expression. Paradoxically, compared with the Rembrandt piece, Drozd achieved a somehow more orderly composition. The figures stand or sit still, their faces pensive, solemn or bored. There is no underlying sense of tension here, no rivalry, but rather an attempt to demonstrate the various specialisations of today's municipal guards - by means of the different uniforms and attributes. (The role of guardians protecting the corporation's image was assumed by PR specialists this time.) We see that the municipal guards are chiefly young people (there are many women among them), proudly presenting the high-tech equipment they use in their everyday work. Even the dog (a Labrador Retriever used for narcotics detection) seems to be his master's partner and a fully legitimate member of the group (unlike in Rembrandt's composition where animals have symbolic functions). Art historians stress that Night Watch was an important turning point in Rembrandt's practice, the moment when he abandoned interpretation on behalf of understanding observation. Drozd seems to follow in the great master's footsteps in his artistic approach. The location for Drozd's photogram were the main lobby and staircase of the Zachęta building. The uniforms are contemporary, the composition follows roughly the original's main characteristics, but the story it tells is very much different - it is a group portrait of a professional crew that constitutes an important element of the urban landscape of the contemporary city, as well as a portraits of persons of various psychological characteristics that were willing to participate in a contemporary artist's dialogue with a masterpiece of world painting, for which we cordially thank them.
Magda Kardasz exhibition curator
The artist and the gallery thanks all municipal guard who took part in this project.
Acknowledgments for helping to execute the photo shoot: Krzysztof Grzybacz, Andrzej Kmiecik, Alicja Łukasiak, Herbert Orlikowski, Marek Węgiel.
The work was realised as part of a fellowship programme of the Ministry of Culture and National Heritage.
|
