---

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

PWM zapowiada światową prapremierę operetki K.Szymanowskiego Loteria na mężów. Organizatorzy przewidują, że przedstawienie Loterii odbędzie się 5 listopada 2007r. w czasie II Festiwalu Muzyki Polskiej. Wydawnictwo zamierza wydać partyturę operetki i komplet materiałów orkiestrowych w serii Dzieł Szymanowskiego.
Ważne i oczekiwane od lat zamierzenia PWM, to faksymilowe wydanie 2. części II Symfonii /w 1927 i 1930-32 Szymanowski przeinstrumentował część 1., a na życzenie kompozytora tego samego dokonał G.Fitelberg z częścią 2. Dla celów dokumentacyjnych i porównawczych wersja pierwotna autografu 2, cz. II Symfonii zostanie wydana w wersji faksymilowej/.
Ukaże się też rozszerzony i uaktualniony I tom Korespondencji w opracowaniu Teresy Chylińskiej /uzupełnienia wynikają z faktu, iż w ciągu przeszło dwudziestu kilku lat - I tom ujrzał światło dzienne w 100 rocznicę urodzin kompozytora - udało się dotrzeć do nowych, nieznanych wówczas listów i dokumentów źródłowych. Nowy tom będzie zawierał, podobnie jak 2, 3, i 4, oryginały listów Szymanowskiego pisanych w obcych językach. Wreszcie PWM przymierza się /czyni to od lat/ do wydania ostatnich tomów w serii Dzieł - I i II Symfonii oraz Hagith.

---

Jeszcze w tym, czy raczej już w tym! wydawnictwo Musica Iagellonica przystąpi do prac wydawniczych nad obszerną, źródłową monografią Karola Szymanowskiego pióra Teresy Chylińskiej.

---

---

Inauguracje, inauguracje, inauguracje...

Skałka. Panteon Wielkich Polaków. Rok 1937. Przemawia prof. Józef Ujejski wiceminister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. "Szymanowski... był dzieckiem Kresów polskich, które są matecznikiem najwspanialszej twórczości polskiej w ogóle /.../ Ludowe do ludzkości podnosili również nasi poeci, podnosił Wyspiański. Ale tylko muzycy wielcy, tylko Chopin i Szymanowski mogli uczynić z owych natchnień ludowych potęgę ogarniających ludzkość."
Skałka. Panteon Wielkich Polaków. 70 lat później. W imieniu ministra kultury i dziedzictwa narodowego przemawia dyr. Małgorzata Dybowska: ".../ składając hołd kompozytorowi wiemy, że nie musimy jego muzyki nikomu narzucać, bo jest obecna w świecie. Dzięki Karolowi Szym*anowskiemu dane nam było przemówić do świata uniwersalnym językiem sztuki współczesnej."
Muzeum Narodowe w Krakowie. Naszym najważniejszym celem jest uświadomienie wielkości Karola Szymanowskiego. Naszym, ludzi Atmy, zadaniem jest m.in. skłonienie takich instytucji jak Polskie Wydawnictwo Muzyczne i firmy fonograficzne, by docierały w jak największym stopniu za granicę, nie do wielkich artystów lecz nauczycieli i uczniów szkół muzycznych - tam gdzie zaczyna się droga.
Atma. Wieczór.

Recital Jerzego Godziszewskiego. Wręczenie Nagrody im. Karola Szymanowskiego kustoszowi Atmy Maciejowi Pinkwartowi przez przewodniczącą Jury prof. Zofię Helman. Przekazanie portretów Szymanowskiego autorstwa Witkacego, pastelu Tadeusza Pruszkowskiego Maski i drzeworytu Władysława Skoczylasa Stary Gazda - daru siostrzenicy kompozytora przez jej rodzinę męża i syna. W muzeum już jest do nabycia książka Krystyny Dąbrowskiej o jej ukochanym wujciu Karol z Atmy. Kustosz Atmy zapowiada 70 imprez w Zakopanem m.in. XXX Dni Muzyki Karola Szymanowskiego. Mamy nadzieję - mówi koordynator Roku Karola Szymanowskiego w Muzeum Narodowym w Krakowie Maciej Pinkwart - że przełożą się one na jakościowy sposób promowania Zakopanego, jako miasta kultury. Szymanowski zawdzięcza Zakopanemu dużo, ale Zakopane zawdzięcza Szymanowskiemu jeszcze więcej.
Wrocław. Opera Wrocławska. Mariusz Treliński po raz drugi zrealizował na scenie Króla Rogera, tym razem we Wrocławiu. Premiera wrocławska ma uświetnić obchody Roku Szymanowskiego. Od poprzedniej realizacji na scenie Teatru Wielkiego Opery Narodowej minęło siedem lat. Żadna scena operowa w Polsce nie podjęła się tego dzieła. W Warszawie po zmianie kierownictwa Teatru zniknęła nawet z afisza. Wystawiając Rogera we Wrocławiu reżyser powiedział: Wydaje mi się, że jest to najważniejsze dzieło operowe. Jeżeli gdziekolwiek na świecie robi się coś polskiego, to jest to właśnie opera Szymanowskiego. A krytyk muzyczny Rzeczpospolitej Jacek Marczyński podkreśla: "Wystawiony w 70 rocznicę śmierci kompozytora Król Roger nie stał się na szczęście dodatkiem do okolicznościowych obchodów. We Wrocławiu powstał nie tylko najważniejszy spektakl sezonu operowego. Ta inscenizacja z pewnością stanowić będzie punkt odniesienia do dalszych losów scenicznych Króla Rogera w kraju i na świecie." W równie gorącej opinii na łamach Gazety Wyborczej Jacek Hawryluk: "Fascynujący Szymanowski. Król Roger na miarę najlepszych scen operowych. Jesienią także na płycie DVD przygotowanej przez Polskie Wydawnictwo Audiowizualne i TVP."

Rafał Olbiński jest wybitnym polskim artystą, na stale mieszkającym w Nowym Jorku - jest wykładowcą w School of Visual Arts w Nowym Jorku.
Olbiński jest twórcą plakatów teatralnych i projektowanych na zamówienie prestiżowych instytucji międzynarodowych. Zaprojektował liczne plakaty dla amerykańskich teatrów operowych (New York City Opera, Utah Opera, Pacific Opera San Francisco, Philadelphia Opera). W 2002 r. z sukcesem zadebiutował w roli scenografa operowego do przedstawienia Don Giovanni w Operze Filadelfijskiej. W Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie przygotował plakat Don Carlosa Verdiego i baletu La dolce vita, a także projekt scenograficzny oraz plakat do inscenizacji Podróży do Reims Rossiniego.
Prace Rafała Olbińskiego znajdują się w galeriach całego świata, m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej i w Carnegie Foundation w Nowym Jorku, w Bibliotece Kongresu w Waszyngtonie, w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Toyamie, Suntory Museum w Osace, w muzeach plakatu w Lahti i w Wilanowie oraz w wielu prywatnych kolekcjach.
Jednym z ostatnich projektów, w którym uczestniczy Rafał Olbiński, jest wystawa jego prac zorganizowana przez Instytut Goethego w Hamburgu i niemiecki tygodnik "Stern". Wystawa prezentująca 40 oryginalnych prac (akryl na płótnie), 20 szkiców na papierze i 60 plakatów trwa od 1 marca do 22 kwietnia 2007roku i odbywa się pod honorowym patronatem Eve Luise Köhler, Małżonki Prezydenta Republiki Federalnej Niemiec i Marii Kaczyńskiej, Małżonki Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej. Reprodukowany plakat towarzyszył nowej inscenizacji Króla Rogera w Operze Dolnośląskiej we Wrocławiu.
Telewizja Polska. Od 23 do 29 marca w TVP Kultura "Tydzień z Szymanowskim". Telewidzowie mogli obejrzeć kilkugodzinny program zarejestrowany w Atmie - muzeum Szymanowskiego w Zakopanem, najlepsze audycje z archiwum TVP poświęcone Szymanowskiemu. Brawo, brawo dla pana Roberta Kamyka, kierownika redakcji teatru i muzyki TVP Kultura. Brawo i wielkie dzięki. Jeszcze żaden polski kompozytor nie doczekał się tak nowoczesnej promocji jak Szymanowski, który otworzył polską muzykę na modernizm i stał się wzorem dla kolejnych pokoleń polskich kompozytorów. Ta nowoczesna promocja to także współpraca z internetową iTVP. Strona szymanowski.itvp.pl zapowiada portal poświęcony autorowi "Stabat Mater". - Konkursy Chopinowski i Wieniawskiego pokazały, że internauci chcą słuchać muzyki poważnej, a internet to doskonałe medium dla tego typu treści - mówi Andrzej Szewczyk z iTVP. Na ekranie komputera będzie można nie tylko oglądać większość programów i recitali pokazywanych w TVP Kultura, ale także odtwarzać filmy wideo z wywiadami i analizami poświęconymi kompozytorowi. W serwisie znajdzie się kalendarium Roku Szymanowskiego, biografia artysty i wirtualny przewodnik po Atmie. W iTVP zamieszczone zostaną także recenzje płyt z utworami Szymanowskiego, przewodnik po książkach o kompozytorze, galeria zdjęć i przewodnik po miejscach związanych z Szymanowskim. Listy Szymanowskiego czytał będzie Jerzy Radziwiłowicz. Część serwisu ma być dostępna po angielsku.
Słuchajcie i oglądajcie: szymanowski.itvp.pl
/za: gazeta.pl/

---

Dar rodziny Szymanowskiego dla "Atmy"

Muzeum Karola Szymanowskiego w willi Atma w Zakopanem wzbogaciło się o dwa portrety kompozytora. Obrazy autorstwa Witkacego przekazali 29 marca 2007r. spadkobiercy Karola Szymanowskiego. Tego dnia w Atmie, która jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie, zainaugurowano Rok Karola Szymanowskiego. W przypadającą właśnie 70. rocznicę śmierci kompozytora odbył się uroczysty koncert - recital fortepianowy Jerzego Godziszewskiego, złożony z utworów Szymanowskiego. Portrety kompozytora przekazali muzeum Zdzisław Szakiewicz i Witold Juchniewicz - mąż i syn zmarłej przed laty siostrzenicy Karola Szymanowskiego, Krystyny Dąbrowskiej. To właśnie ona, jeszcze w latach 70. XX w. ofiarowała powstającemu muzeum pierwsze pamiątki po Szymanowskim.

---

Uroczyście... uczczono

Minął półmetek Roku Karola Szymanowskiego. Wstrzemięźliwy zazwyczaj "Ruch Muzyczny", w spóźnionej nocie redakcyjnej, (Nr 2 z 21 stycznia 2007r.) zauważył: >Dziwnym trafem, dopiero niedawno pojawiła się informacja, że 16 listopada Sejm ogłosił rok 2007 Rokiem Karola Szymanowskiego. Dziwnym też trafem, dopiero 12 stycznia powołano Komitet Organizacyjny tego Roku, który zacznie się zastanawiać, jak uczcić jednego z najwybitniejszych, obok Fryderyka Chopina /cytat uchwały sejmowej/. Lepiej późno niż wcale, lecz gdy sięgamy pamięcią do poprzedniego Roku Szymanowskiego, ogłoszonego przez UNESCO z okazji setnej rocznicy urodzin kompozytora, ogarnia nas niepokój, czy zdołamy stanąć na wysokości zadania. Tym bardziej, że nie minęły trzy tygodnie i Sejm ogłosił rok 2007... Rokiem Stanisława Wyspiańskiego. Dwaj jubilaci będą musieli się teraz ścigać do kasy państwowej i samorządowej, zwłaszcza wszędzie tam, gdzie ta kasa jest niewielka i ma tylko przegródkę z napisem "kultura". Karol gazu.<
No i wykrakali!
Środowiska muzyczne liczyły, że tak jak postulowały, priorytetowym zadaniem Roku będzie utrwalanie drukiem jego muzycznej spuścizny. Polskie Wydawnictwo Muzyczne wystąpiło do MKiDN o środki na opublikowanie trzech tomów brakujących do zakończenia, rozpoczętej jeszcze w 1965 roku, 26-tomowej edycji źródłowej Dzieł wszystkich Karola Szymanowskiego. Aliści - jakby rzekł nieodżałowany Jerzy Waldorff - wniosek, według niepojętych reguł biurokracji trafił do Zespołu Sterującego Instytutu Książki /istnieje taki dziwoląg w resorcie/, a tam uznano, że Szymanowskiemu "brak punktów", by nie wydane dotychczas drukiem partytury jednego z najwybitniejszych obok Fryderyka Chopina /cytat z uchwały sejmowej/ zasłużyły na pozytywną decyzję. Zaplanowane 25 lat temu, w setną rocznicę urodzin Karola Szymanowskiego wydanie Dzieł wszystkich upadło! A więc: jeśli nie teraz, to kiedy, jeśli nie my, to kto? A więc: jak to na prawdę jest z utrwalaniem, pielęgnowaniem dziedzictwa narodowego? Gdyby dotyczyło to "kapliczek przydrożnych" sprawa byłaby zapewne prosta. Proponujemy "Ruchowi Muzycznemu", aby, chociaż późno, przystąpił do nas, jak przed trzydziestu laty, gdy trwały boje o Atmę, kiedy to ten sam redaktor R.M. postulował wydanie całej spuścizny muzycznej Karola Szymanowskiego. A przecież obok partytur jest jeszcze cała, wielka domena zapisu fonograficznego. Ludwiku! Do dzieła. Gazu!

Patrz też: Newsy z myszką

---

Od Redakcji Ruchu Muzycznego z 25 kwietnia 1976 Otwarcie muzeum Szymanowskiego w zakopiańskiej "Atmie", któremu tyle miejsca poświęcamy w tym numerze, było uroczystością ważną nie tylko dla grupy muzyków i działaczy, co swym wieloletnim uporem zmobilizowali opinię publiczną i w końcu doprowadzili do urzeczywistnienia tej idei. Jego doniosłość polega na tym, że stało się ono niejako symbolem uznania dzieła Szymanowskiego za dobro narodowe. Formalnie rzecz ta niby dokonała się już dawno. W rzeczywistości jednak to uznanie wyczerpywało się na czczych deklaracjach i gołosłownym umieszczaniu nazwiska kompozytora pośród najwybitniejszych twórców kultury polskiej. Brakowało konsekwencji w postaci konkretnych przedsięwzięć, które by muzykę Szymanowskiego udostępniły. I dopiero w ostatnich latach sytuacja zaczęła się zmieniać. Nabrało życia pierwsze zbiorowe wydanie "Dziel Karola Szymanowskiego" - zainicjowane przez PWM przed więcej niż 10 laty, lecz długo nie mogące przebrnąć przez pierwsze trzy z zaplanowanych dwudziestu sześciu tomów. Ukazały się także dwa tomy z eksportowego, niemiecko-angielskiego "Gesamtausgabe - Complete Edition", które w siedemnastu woluminach wydawanych przez PWM wspólnie z wydawnictwami Universal i Eschig ma udostępnić muzykę Szymanowskiego odbiorcom zagranicznym. Lepiej późno niż wcale, ale jeszcze lepiej byłoby, gdyby zainteresowanie tym kompozytorem, wzbudzone ostatnimi londyńskimi sukcesami "Króla Rogera", można było zaspokoić od razu, przy pomocy nut i płyt. Nuty będą, choć za jakiś czas dopiero. A płyty? O tym jakoś się nie mówi, mimo że doprawdy czas już najwyższy, by zainicjować płytowe wydanie "Dziel Szymanowskiego". Nagrań z jego muzyką nie można dostać nie tylko za granicą, ale nawet i w Polsce. I zapewne w muzeum Szymanowskiego długo jeszcze rozbrzmiewać będzie jeno świerszcz za kominem, wiatr za oknami i ewentualnie big-beat z wycieczkowych tranzystorów. A społeczeństwo nasze, nut nie znające, w dalszym ciągu będzie musiało wierzyć ustnym zapewnieniom, że Szymanowski był największym polskim kompozytorem po Chopinie. Ruch Muzyczny Nr 9, 25 kwietnia 1976

---

Na Wiejskiej znów zakwitły lipy

Wysoki Sejm RP raczył był, 16 listopada ubiegłego roku, rok 2007 ogłosić Rokiem Karola Szymanowskiego. Aliści, dwa tygodnie później ogłosił rok 2007 Rokiem Stanisława Wyspiańskiego.
Uszło naszej uwadze kiedy to się stało, ale Sejm ogłosił również rok 2007 Rokiem Artura Rubinsteina. Wróćmy do Szymanowskiego. Sejm w swojej Uchwale, przyjętej ponad wszelkimi podziałami, wyliczył zasługi Szymanowskiego:
- pierwszy, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, rektor Konserwatorium Warszawskiego
- to on, po okresie zastoju polskiej muzyki po śmierci Chopina dał jej ożywczy impuls do dalszego rozwoju
- współcześnie uważany za duchowego ojca muzyki polskiej XX wieku
- jego styl muzyczny stał się drogowskazem dla pokoleń polskich kompozytorów
- bez jego twórczości a także działalności publicystycznej i edukacyjnej, polska kultura muzyczna nie osiągnęłaby poziomu plasującego ją w czołówce światowej
- jego muzyka, przeżywająca swój wielki renesans, znajduje się w kręgu zainteresowania największych artystów świata, przyczyniając się do budowania wizerunku Polski.
Ministerstwo Kultury z marszu więc przystąpiło do realizacji zadań. Z marszu, ale i w pośpiechu. Zaprogramować coś tak skomplikowanego, jak roczny plan działań artystycznych, przedsięwzięć organizacyjnych - koncerty w kraju i zagranicą, wydawnictwa książkowe i nutowe, na które tak liczą muzycy, nagrania płytowe, to niesłychana śmiałość, zwłaszcza w roku, który TRWA. Środowiska muzyczne z wielką determinacją ruszyły na pomoc. Aliści, po pierwszych błyskotliwych zdarzeniach w radio i telewizji publicznej, tryby machiny urzędowej zazgrzytały, zarzęziły i stanęły.
Od pewnego już czasu wiemy, że wniosek Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, które ponad 50 lat temu przystąpiło do edycji Dzieł wszystkich K. Szymanowskiego spotkał afront, wniosek o wydanie trzech niepublikowanych dotychczas utworów Szymanowskiego został odrzucony z powodu ograniczonych środków finansowych. Nie otrzymał - głosi oficjalne pismo Instytutu Książki - odpowiedniej liczby punktów wymaganej do otrzymania dotacji. Domyślamy się, że Szymanowskiemu zbrakło punktów za... pochodzenie. Sejm RP ogłaszając Rok Szymanowskiego zapewne nie zdawał sobie sprawy, że inicjatywy środowisk muzycznych, wydawnictw, firm fonograficznych wymagają dotacji mecenatu państwowego. Może posłowie sądzili, że akademia ku czci, jakaś kapliczka, sprawę załatwi i hojną rękę wznieśli w górę, by oddać hołd najwybitniejszemu po Chopinie.
PS. Dowiadujemy się również, że złożona już do druku, dwutomowa monografia Szymanowskiego, pióra Teresy Chylińskiej, autorki pomnikowego dzieła Korespondencja Szymanowskiego, jego Pism, redaktora muzycznego Dzieł wszystkich, badaczki życia i twórczości Szymanowskiego od czterdziestu lat (Panie i Panowie z Instytutu Książki - czterdzieści lat patrzy na was) została potraktowana podobnie. Tę notkę dedykujemy Sejmowej komisji kultury i środków masowego przekazu.

---

Nie jesteśmy sami, inni myślą podobnie

Marcin Gmys swoją "recenzję-reportaż" z premiery Króla Rogera we Wrocławiu rozpoczął od słów: "Króla Rogera, największą polską operę wszechczasów rodzime teatry wystawiają rzadko". Inny autor, Tomasz Cyz o tej samej premierze: "Na wrocławskiej premierze Króla Rogera, jedynej inscenizacji opery Szymanowskiego w tym roku (w listopadzie w Krakowie, podczas III Festiwalu Muzyki Polskiej zapowiadana jest jeszcze półsceniczna realizacja operetki Loteria na mężów - światowa prapremiera dzieła) nie było przedstawicieli rządu czy Ministerstwa Kultury. /.../ Pamięć nie jest dana raz na zawsze. Trzeba ją pielęgnować. Jak talent. Jak sztukę. Jak niewiarę i wiarę".

---

Harnasie na dwa fortepiany

Wersja Harnasiów na dwa fortepiany w aranżacji Grażyny Bacewicz (mimo nieudanej próby zakupienia rękopisu w londyńskim Sotheby's w końcu ubiegłego roku) została utrwalona staraniem Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego na płycie CD wydanej przez DUX w wykonaniu Joanny Domańskiej i Andrzeja Tatarskiego. Wersja ta została przedstawiona na uroczystym koncercie na Zamku Królewskim w Warszawie 29 marca 2007r. Nagranie to jest światową premierą fonograficzną. Złożyły się na nie następujące kompozycje Szymanowskiego: Fantazja op.14 (A.Tatarski), Maski op.34 (J.Domańska), Harnasie op.55 (J.Domańska i A.Tatarski).
Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w październiku bieżącego roku obchodzi swoje XXX - lecie.

Na zdjęciu: Joanna Domańska i Karol Rafał Bula - prezes Towarzystwa Muzycznego
im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem oraz Andrzej Tatarski
po koncercie na Zamku Królewskim w Warszawie

---

Witkacy u Karola Szymanowskiego w Atmie

6 sierpnia w koncercie zatytułowanym "Atma" i wokół "Atmy" odbył się spektakl w reżyserii Andrzeja Dziuka z udziałem aktorów Teatru Witkacego: Łucja Czarnecka - sopran, Marek Ciesielski - fortepian, Jerzy Chruściński - fortepian, Przemysław Sokół - trąbka, Max Kowalski - kontrabas i Adam Leśniak - perkusja.

---

Szymanowski i jego Europa

W stolicy Unii Europejskiej, Brukseli, 16 września br. odbędzie się w Pałacu Sztuk Pięknych koncert poświęcony Karolowi Szymanowskiemu. W programie Mity op. 30 i Kwartet smyczkowy nr 2 op. 56 w wykonaniu laureatów Królowej Elżbiety - zespołu Chapelle Musicale, I Koncert skrzypcowy op. 15 w wykonaniu Arabelli Steinbacher i Belgijskiej Orkiestry Narodowej pod dyrekcją Waltera Wellera oraz Pieśni w wykonaniu polskich artystów - Anny Mikołajczyk i Jadwigi Rappe (Edward Wolanin i Mariusz Rutkowski - akompaniament).
Muzyce Szymanowskiego w Palais des Beaux Arts w Brukseli towarzyszy wystawa zdjęć, dokumentów biograficznych i manuskryptów przygotowana przez Bibliotekę Uniwersytetu Warszawskiego, a także film BBC Petera Maniury Pieśń o nocy poświęcony Szymanowskiemu i jego muzyce.

---

Brawo Program II Polskiego Radia

Przez cały tydzień, od 1 do 7 października, w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie, trwać będzie X Festiwal Muzyczny Polskiego Radia pt. "Szymanowskiego światy dalekie i bliskie". I Festiwal z tego cyklu (od 21 do 26 kwietnia 1997r.) poświęcony był Szymanowskiemu - "Szymanowski i jego Europa". Elżbieta Markowska, ówczesna dyrektor II Programu zapowiadała ten X Festiwal na Rok Karola Szymanowskiego. Dobrze się stało, że Polskie Radio dotrzymuje obietnic.
Koncert inauguracyjny otworzy Narodowa Orkiestra Polskiego Radia pod dyrekcją Kazimierza Korda Uwerturą koncertową E-dur, I koncertem skrzypcowym i IV Symfonią z udziałem skrzypka Sergeya Stadlera i pianisty Henriego Sigfridssona.
Polskiemu Radiu należą się również gratulacje za sprowadzenie po raz drugi, Kwartetu Szymanowskiego (Quartet Szymanowski) z Hamburga (laureata Nagrody im. Szymanowskiego). Kwartet ma w programie oba kwartety Szymanowskiego i... tu niespodzianka, Nokturn i Tarantelę Szymanowskiego w transkrypcji Myroslava Skorka. Będzie to pierwsze polskie wykonanie. Kolejną niespodzianką w ostatnim dniu Festiwalu będzie wykonanie, obok Demeter, drugiej kantaty Agawe nieukończonej przez kompozytora, a w tym roku "zrekonstruowanej" przez Piotra Mossa. Będzie to światowe prawykonanie. Jak donoszą źródła w Krakowie, na zakończenie X Fesiwalu PR, odbędzie się jeszcze jedno prawykonanie Agawe autorstwa brytyjskiego kompozytora Malcolma Hilla. Ten dzień Festiwalu, ostatni, nosi tytuł "W kręgu Dionizosa". Wystąpią tego wieczoru Izabella Kłosińska, Jadwiga Rappé, Chór Polskiego Radia i Polska Orkiestra Radiowa pod dyr. Łukasza Borowicza. "W kręgu krytyki Richarda Dehmla" wystąpi laureatka Nagrody im. Karola Szymanowskiego, Urszula Kryger.
X Festiwal Polskiego Radia - "Szymanowskiego światy dalekie i bliskie" kontynuuje założenia tego pierwszego sprzed 11 lat. W programie koncertów znalazły się utwory kompozytorów polskich Z.Noskowskiego, G.Fitelberga, M.Kondrackiego, Z.Mycielskiego, R.Palestry, R.Maciejewskiego, H.Malcera, W.Żeleńskiego, a także B.Bartoka, M.Ravela, A.Schönberga, V.Novaka, A.Weberna, A.Roussela, R.Straussa.

P.S.
Dyrektor pierwszego Festiwalu Stanisław Jędrzejewski pisał: "Chcemy (...) zapoczątkować, mamy nadzieję, długoletnią tradycję intensywnego obcowania z muzyką polską, ciągle, podobnie jak twórczość Karola Szymanowskiego, niedocenianą. (...) Polskie Radio spłaca niejako dług tej muzyce, którą tak obszernie wykorzystuje na swoich antenach".

---

Szymanowski i taniec

Staraniem Instytutu Wydawniczego ERICA ukazała się książka Jolanty Rybarskiej "Tańcząc Szymanowskiego czyli nie tylko Harnasie". Autorka, tancerka i pedagog baletu, solistka Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie, podjęła próbę udokumentowania wiedzy o choreograficznych interpretacjach utworów Karola Szymanowskiego nie tylko tych, które on sam przeznaczył dla baletu począwszy od Mandragory w 1920r., przedwojennych Harnasi w Pradze, Paryżu, czy w Hamburgu, aż po ostatnią realizację w październiku 2006r. na scenie Teatru Wielkiego - Opery Narodowej "Szymanowski i taniec".
Wydaniu "Tańcząc Szymanowskiego" patronowała Fundacja Kultury Polskiej.

---

Tygodnik Powszechny w Roku Karola Szymanowskiego

2 października w Tygodniku Powszechnym ukazał się bezpłatny dodatek z okazji obchodów roku Karola Szymanowskiego, ogłoszonego w 125-tą rocznicę urodzin i 70-tą rocznicę śmierci kompozytora.
Wśród publikacji:
> Karol Szymanowski a muzyka XX wieku - Didier van Moere
> Szymanowski, Syn Boży polskiej muzyki - Andrzej Chłopecki
> Kazimierz Kutz o Szymanowskim jako archetypie twórcy
> Marcin Gmys o Simonie Rattle'u
> Tomasz Cyz o "Królu Rogerze"
> Rozmowa z Marią Iwaszkiewicz - Jan Strzałka
> Przegląd najciekawszych płyt - Patrycja Kujawska
> Lektury o Szymanowskim - Patrycja Kujawska
> Wypowiedzi wybitnych polskich interpretatorów muzyki Szymanowskiego o jego utworach: Kaja Danczowska (mity), Iwona Sobotka (pieśni), Antoni Wit (symfonie), Jacek Kaspszyk (Król Roger), Piotr Beczała (pieśni), przedstawiciel Kwartetu śląskiego (kwartety), Jerzy Maksymiuk, Ewa Szczecińska, Daniel Cichy
> Rozmowa z Mariuszem Trelińskim o "Królu Rogerze" - Piotr Gruszczyński
> Anna R. Burzyńska o przygotowywanej przez krakowską operę premierze "Loterii na mężów" Szymanowskiego.

---

Metopy, Maski, Mity...

W Salach Redutowych Teatru Wielkiego w Warszawie staraniem Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, Muzeum Teatralnego w Warszawie i Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, 2 października nastąpi otwarcie wystawy.
Przesłaniem wystawy są słowa kompozytora: mogę zwać swe utwory Metopami, Maskami czy Mitami, mogą one być złą czy dobrą muzyką, jednak nie ulega wątpliwości, że były napisane przez Polaka.

---

Światowa prapremiera w Krakowie

Karol Szymanowski
Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69

Oryginalne libretto: Julian Krzewiński-Maszyński
współczesny pomysł i tekst teatralny: Wojciech Graniczewski
kierownictwo muzyczne: Piotr Sułkowski
reżyseria: Józef Opalski
scenografia i kostiumy: Agata Duda-Gracz
choreografia: Jacek Badurek
reżyseria świateł: Piotr Pawlik
asystent scenografa, instalacje i maszyny: Adam Łucki
współpraca wokalna: Helena Łazarska
współpraca muzykologiczna: Teresa Chylińska
opracowanie redakcyjne partytury: Barbara Stryszewska
asystent reżysera: Magdalena Rut

Operetkę wystawi Opera Krakowska 5 listopada.

---

"Warszawska Jesień" z Szymanowskim w tle
Pytania o nowoczesność w muzyce

Polskie centrum Informacji Muzycznej oraz Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego zorganizowały międzynarodową konferencję pod hasłem "Warszawska Jesień" jako realizacja Karola Szymanowskiego wizji nowoczesnej muzyki polskiej. (Modernizm w czasach postmodernistycznych).
Konferencja odbyła się podczas jubileuszowej 50 "Warszawskiej Jesieni". Wzięli w niej udział muzykolodzy oraz organizatorzy najważniejszych festiwali muzyki współczesnej w Europie, takich jak Biennale w Zagrzebiu, Festiwalu Muzyki współczesnej "Ultima" w Oslo, Festiwalu "Gaida" w Wilnie i "Melos-Ethos" w Bratysławie, Maerz Musik w Berlinie, Klangspuren Schwaz, Musica Nova Helsinki, Festival Présences Paris, Holland Festival, Festiwalu Nowej Muzyki w Sztokholmie, Moskiewskiego Forum, Gaudeamus Musik Week, Tygodnia Muzyki Współczesnej w Bukareszcie i Festiwalu "Kontrasty" we Lwowie.

---

Dni Karola Szymanowskiego w Düsseldorfie
23-25 listopada 2007

Instytut Polski w Düsseldorfie wspólnie z Wyższą Szkołą Muzyczną Robert Schumann Hochschule organizują Dni Karola Szymanowskiego, mające na celu przybliżenie twórczości kompozytora niemieckiej publiczności. Projekt organizowany jest dzięki finansowemu wsparciu Biura Kultury Urzędu Miasta st. Warszawy (Biuro Współpracy z Zagranicą) w ramach współpracy miast Warszawa-Düsseldorf, Towarzystwem Muzycznym im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem, BBC, TVP, Muzeum Narodowym w Krakowie
Miejsce: Wyższa Szkoła Muzyczna im. Roberta Schumanna w Düsseldorfie Partika-Saal, Fischerstrasse 110

Piątek, 23 listopada 2007
15.00 - Wykład o Karolu Szymanowskim "Pieśni Karola Szymanowskiego": prof. Zofia Helman
16.00 - pokaz filmu Pieśń o nocy film dok. w reż. Petera Maniury (koprodukcja BBC, TVP) Pieśń o nocy
/Wyst: Teresa Chylińska, Jerzy Waldorff, Kazimierz Kord, Izabella Kłosińska, Jadwiga Rappé, Ryszard Minkiewicz, Radosław Żukowski, Kaja Danczowska (skrzypce), Waldemar Malicki (fortepian), Chór i Orkiestra Filharmonii Narodowej i in., czas trwania: 60 minut, Polska/Wielka Brytania 1992/
18.00 - Otwarcie Wystawy pt.: "2007 Rok Karola Szymanowskiego"
Koncert pieśni Karola Szymanowskiego (Klasa Prof. Michaeli Krämer)

Sobota, 24 listopada
19.30 - Royal String Quartet
W programie:
Haydn - Kwartet B-dur op. 76 nr 4
Szymanowski - kwartet nr 1 C-dur op. 37
przerwa
Brahms - Kwartet c-moll op. 51 nr 1

Royal String Quartet

Niedziela, 25 listopada
19.30 - Urszula Kryger "Rrecital pieśni K. Szymanowskiego"
fortepian: Katarzyna Jankowska-Burzykowska
W programie:
K.Szymanowski - Fünf Gesänge op.13
(Dehmel, Des Knaben Wunderhorn, Bodenstedt, Bierbaum)
1. Stimme im Dunkeln
2. Christkindleins Wiegenlied
3. Auf See
4. Zuleikha
5. Die schwarze Laute
R.Strauss - Wiegenlied op.41 nr.1, Waldseligkeit op.49 nr.1, Wiegenliedchen op.49 nr. 3, Befreit op.39 nr. 4
K.Szymanowski - Cztery pieśni op.11 (T.Miciński)
1. Tak jestem smętny, 2. W zaczarowanym lesie, 3. Nade mną leci w szafir morza, 4. Rycz burzo!
K.Szymanowski - Trzy kołysanki op.48 (J.Iwaszkiewicz)
1. Pochyl się cicho nad kołyską, 2. Śpiewam morzu, gwiazdom i tobie, 3. Biały krąg księżyca olbrzymi
K.Szymanowski - Pieśni muezina szalonego op.42 (J.Iwaszkiewicz)
1. Allah,Allah, Akbar, 2. O, ukochana ma!, 3. Ledwie blask słońca, 4. W południe, 5. O tej godzinie, 6. Odeszłaś w pustynię

---

Rok Karola Szymanowskiego w Zakopanem

W przedzedniu Święta Zmarłych, w dniu 31 października, burmistrz m. Zakopane Janusz Majcher odsłoni na najstarszym zakopiańskim cmentarzu - Pęksowym Brzyzku tablicę poświęconą twórcy Harnasiów Karolowi Szymanowskiemu.

KAROL SZYMANOWSKI
1882 - 1937
KOMPOZYTOR
URODZONY NA UKRAINIE, ZMARŁ W SZWAJCARII
POCHOWANY W PANTEONIE NARODOWYM NA SKAŁCE W KRAKOWIE
KAROL Z ATMY

---

Korespondencja Fundacji

Od twórców wystawy "Metopy, Maski, Mity... Dziedzictwo artystyczne Karola Szymanowskiego" w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie otrzymaliśmy alarmujący list, który z małymi skrótami zamieszczamy.

Przesyłam (...) serię fotografii z wernisażu, który odbył się 2 października 2007. Jednocześnie pragnę Państwa poinformować, że wystawa zaraz następnego dnia w zasadzie przestała istnieć, gdyż dyr. Pietkiewicz zaplanował w Salach Redutowych taką liczbę imprez, że uniemożliwiło to jej normalne funkcjonowanie. Przez cały miesiąc wieczorami odbywały się tam koncerty (niekoniecznie związane z Karolem Szymanowskim), a do południa próby. Kształt plastyczny ekspozycji z dnia na dzień ulagał stopniowej destrukcji - przesuwano gabloty i ekrany z cytatami by wstawić krzesła dla publiczności, a na koniec zdemontowano duży słup z afiszami. Goście, chący obejrzec wystawę nie byłi wpuszczani, mimo iz plakaty anonsujące jej trwanie wisiały na mieście. Zaniepokojona tym faktem Biblioteka Uniwersytecka wystapiła z protestem najpierw do Dyrektora Opery Narodowej, a następnie do Ministra Kultury. Ukazał się też artykuł w "Gazecie Wyborczej" opisujący tę kuriosalną sytucję. Oficjalnej odpowiedzi na listy jeszcze nie ma, ale "chodzą słuchy", że wystawa jednak będzie czynna w listopadzie, a może nawet trochę dłużej. Czy to się sprawdzi - zobaczymy. E. Jasińska Jędrosz Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie Gabinet Zbiorów Muzycznych

My też oczekujemy od kierownictwa Opery Narodowej potwierdzenia, że wystawa "będzie czynna w listopadzie, a może nawet trochę dłużej". Może to uczynić dyrekcja Opery Narodowej, która pod obecnym kierownictwem ma długi wobec Szymanowskiego.

---

My splendid isolation - Dni Karola Szymanowskiego

Radomska Orkiestra Kameralna zaprasza na festiwal. Miejsca koncertów: Sala Koncertowa UM, Katedra Opieki NMP w Radomiu.
Wystąpią: Krzysztof Jakowicz, Kwartet CAMERATA, Łucja Szablewska, Robert Morawski, Anna Kutkowska-Kass, Małgorzata Pańko, Marcin Trzciński, Sławomir Jurczak, Przemysław Zych, Jarosław Rabenda, Chór Warszawskiego Towarzystwa Scenicznego, Radomska Orkiestra Kameralna.

W programie:
15. 11. 2007, godz. 18.00 - POEZJA
Sala Koncertowa UM
Pieśni Karola Szymanowskiego, Sergiusza Rachmaninowa, Maurice'a Ravela;
16. 11. 2007, godz. 18.00 - MYŚL
Sala Koncertowa UM
Kwartety smyczkowe Karola Szymanowskiego i Maurice'a Ravela;
17. 11. 2007, godz. 18.00 - OSOBOWOŚĆ
Sala Koncertowa UM
Sonaty Karola Szymanowskiego i Maurice'a Ravela, Taniec z Harnasiów, miniatura Tzigane;
18. 11. 2007, godz. 18.00 - KONTEMPLACJA
Katedra Opieki NMP
Stabat Mater i Litania do MP Szymanowskiego oraz Agni Canticum Przemysława Zycha.

Imprezy towarzyszące: Wystawa poświęcona życiu i twórczości Karola Szymanowskiego (foyer UM);
Wykład: Karol Szymanowski w literackim kontekście epoki - Agnieszka Okupska - Instytut Muzykologii UW
(aula ZSM im. O. Kolberga w Radomiu).

---

Rok Szymanowskiego w Holandii

Z okazji 125. rocznicy urodzin Karola Szymanowskiego cykl trzech koncertów poświęconych kompozytorowi
Pieśni księżniczki z baśni - inscenizowane pieśni Karola Szymanowskiego
Mężczyzna i kobieta intensywnie siebie pragną, ale bojąc się swoich uczuć od siebie uciekają. Podążaj ich śladami w inscenizowanym wykonaniu pieśni Karola Szymanowskiego.
W programie także romantyczne pieśni do tekstów Tetmajera i Kasprowicza oraz kilka z najpiękniejszych Mazurków na fortepian solo.
Solistami są Claudia Barainsky, światowej sławy sopranistka, i młody, bardzo utalentowany holenderski tenor Pascal Pittie oraz holenderska pianistka - Reinild Mees, laureatka nagrody im. Karola Szymanowskiego. Pianistka była inicjatorką wydania czteropłytowego albumu z pieśniami Szymanowskiego na fortepian i głos - nagrodzonego najważniejszą polską nagrodą fonograficzną, Fryderykiem 2004.

Niedziela 2 grudnia 2007 godz. 14.30 HAGA Theater Diligentia Piątek 7 grudnia 2007 godz. 20.15 ROTTERDAM De Doelen Niedziela 9 grudnia 2007 godz. 20.15 AMSTERDAM Concertgebouw

Claudia Barainsky (sopran)

Claudia Barainsky (sopran), Pascal Pittie (tenor), Reinild Mees (fortepian), Serge van Veggel (reżyseria), Jorine Bakker (kostiumy).
Organizator: holenderska Fundacja Pieśni XX Wieku
Informacje po ang. na temat koncertu "SPOTLIGHT Beyond a fairytale" na stronie Fundacji Pieśni XX Wieku: www.20ste-eeuwselied.nl

---

Korespondencja Fundacji

W liście Muzeum Narodowego w Krakowie czytamy m.in. W związku z zakończeniem Imprez Roku Karola Szymanowskiego organizowanych przez nasze Muzeum, pragniemy bardzo serdecznie podziękować za pomoc w realizacji tego przedsięwzięcia. Bardzo wysoko cenimy fakt, że mogliśmy skutecznie współpracować przy realizacji dzieła, które w wielkim stopniu przyczyniło się do dalszego propagowania twórczości wielkiego kompozytora. Rok Karola Szymanowskiego jednocześnie potwierdził znaczącą rolę, jaką na mapie kulturalnej Polski pełni zakopiańska "Atma" - Muzeum Karola Szymanowskiego, stanowiące oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
W Roku Szymanowskiego w Atmie lub we współpracy z Atmą odbyło się 69 imprez, z czego 16 było finansowanych w całości ze środków Muzeum Narodowego w Krakowie. Pozostałe koncerty Muzeum albo współfinansowało, albo współorganizowało.
Stałymi partnerami naszych imprez byli: Burmistrz Zakopanego i Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego.
Spośród tegorocznych imprez największe znaczenie miały:
- Dyskusja (16 marca 2007) i koncert (17 marca 2007), organizowane i transmitowane przez TVP Kultura,
- Koncert w 70. rocznicę śmierci Karola Szymanowskiego (29 marca 2007), transmitowany przez II program PR, podczas którego nastąpiło uroczyste przekazanie Atmie dzieł sztuki ofiarowanych przez Rodzinę Szymanowskiego oraz wręczenie kustoszowi Atmy nagrody Fundacji im. K. Szymanowskiego,
- Koncert Kaji i Justyny Danczowskich 26 maja 2007,
- Jubileuszowe, 30. Dni Muzyki Karola Szymanowskiego (14-29 lipca 2007, 14 imprez),
- Spektakl Teatru Witkacego - Witkacy u Karola Szymanowskiego w Atmie, 6 sierpnia 2007,
- Recitale Krzysztofa Jakowicza i Mariana Sobuli w 125. rocznicę urodzin Szymanowskiego (2 i 3 października 2007),
- Dwuczęściowy koncert Artyści i ich muzea na Harendzie i w Atmie, 12 października 2007,
- Odsłonięcie tablicy pamiątkowej Szymanowskiego na Pęksowym Brzyzku i koncert Jerzego Gruszczyńskiego w Starym Kościele Karol Szymanowski in memoriam - 31 października 2007.

Wicedyrektor ds. Naukowych i Zbiorów Marek Świca
Dyrektor Zofia Gołubiew

---

newsy... z myszką

6 marca 1976 roku w Zakopanem odbyła się uroczystość otwarcia w willi "Atma" Muzeum Karola Szymanowskiego - wspaniały akt hołdu całego społeczeństwa dla sztuli Karola Szymanowskiego. Ruch Muzyczny z 25 kwietnia 1976r. przyniósł sprawozdanie z uroczystości otwarcia, a także dwa teksty, które z "upoważnienia duchów" w skrócie przypominamy.

W drodze do "Atmy"

... pomysł stworzenia muzeum wielkiego człowieka jest stary jak sam świat, bo pierwsze muzeum stworzył pierwszy budowniczy kościoła jako miejsce kultu Pana Boga. Co się tyczy Karola Szymanowskiego i "Atmy", to pierwszy wypadł na to zaraz po śmierci kompozytora w roku 1937 Michał Kondracki, jeden z kręgu jego uczniów - jeżeli nie konserwatoryjnych, to duchowych Szymanowskiego. /.../ Po wojnie, nie tyle z pomysłem ile z żywą chęcią stworzenia muzeum w "Atmie", wystąpiła siostrzenica Szymanowskiego Krystyna Dąbrowska, która wraz ze swoim mężem Zdzisławem Szakiewiczem dowiadywała się u właścicielki "Atmy" Zofii Walczakowej, czy mogłaby ten dom kupić i za ile, przedtem upewniwszy się u miejscowego architekta, że wbrew szeptanej plotce, iż chałupa się wali - może ona przetrwać jeszcze 200 lat. Ale tę inicjatywę postawiłbym na osobnym planie jako prywatną.

/.../ Aktem społecznym było dopiero wystąpienie Zdzisława Sierpińskiego w trzydziestą rocznicę śmierci Szymanowskiego, w roku 1967 w "Życiu Warszawy", poparte opublikowanymi przez niego wypowiedziami trzech bardzo wybitnych muzyków: Drzewieckiego, Lutosławskiego i Bairda. To był pierwszy akt społeczny, który zaowocował w rezultacie powstaniem muzeum. /.../ Potem już ja wziąłem sprawę na siebie i przez następnych 9 lat zmagań "Atmę" nie wypuszczałem jej z rąk. Mówiąc dokładniej, najpierw działałem sam /.../ i kiedy doszedłem do wniosku, że aby działać skutecznie dalej muszę mieć poparcie środowiska i oparcie w tym środowisku, więc w porozumieniu z przedstawicielami stowarzyszeń i związków utworzyłem Komitet Społeczny. Do tego Komitetu, powołanego przy SPAM-ie z ramienia tego Stowarzyszenia wszedł ówczesny jego prezes Kazimierz Wiłkomirski i Stefania Woytowicz, z ramienia ZKP - Kazimierz Sikorski, z ramienia WTM - ówczesny prezes Mirosław Dąbrowski i Zdzisław Sierpinski, z ramienia TiFC - dyr. Wiktor Weinbaum, a z ramienia Teatru Wielkiego dyrektor Zdzisław Śliwiński i kierownik artystyczny Jan Krenz. /.../
Pertraktacje o nabycie "Atmy" odbywały się z ostatnią właścicielką domu Zofią Walczakową, która była siostrą i spadkobierczynią Obrochtowej, właścicielki "Atmy" w czasie, kiedy tam mieszkał Szymanowski. Na wiosnę 1973 roku,kiedy Walczakowa wyprowadziła się na podstawie umowy z Miejską Radą Narodową przenieśliśmy prawo wieczystego użytkowania "Atmy" na Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Zakopanem. Znaleźli się tam (jednak) inni ludzie, którzy uznali, że Prezydium nie będzie się tym zajmowało. /.../, ponieważ nigdy żadnych muzeów nie prowadziło. /.../ To odżegnywanie się władz Zakopanego od muzeum okazało się w rezultacie bardzo zbawienne. Nie wziął też "Atmy" w posiadanie zakopiański Związek Podhalan./.../ Wtedy wpadłem na pomysł, żeby spróbować przekazać "Atmę" Muzeum Narodowemu w Krakowie i z tym pomysłem poszedłem do Dyrekcji Muzeów w Ministerstwie Kultury i Sztuki, gdzie działał dyrektor i kustosz zabytków państwa Bohdan Rymaszewski. Za jego pośrednictwem zwróciłem się do Muzeum Narodowego w Krakowie, którego dyrektorem był wówczas Jerzy Banach i zyskałem jego zgodę na to, że Muzeum Narodowe przejmie "Atmę", a Ministerstwo Kultury da kredyt niezbędny aby "Atmę" gruntownie odrestaurować. Nadało to "Atmie" wysoką rangę pierwszego pozamiejscowego oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie i pozwoliło uzyskać kredyty największe jakie były do pomyślenia w państwie, sięgające paru milionów złotych.
/.../ Co się tyczy urządzenia wnętrza, kiedy budynek był już gotowy, to mieliśmy dwa najważniejsze bloki eksponatów. Pierwszy ofiarowała Krystyna Dąbrowska: obrazy, książki z podręcznej biblioteczki, stare fotografie i inne drobiazgi - to wszystko, co odziedziczyła po Szymanowskim. /.../ Dzieki temu można było dość wiernie. zrekonstruować pracownię Szymanowskiego. Drugi cenny zespół eksponatów pochodzi ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, a dokładniej Archiwum Kompozytorów XIX i XX wieku istniejącego przy tej Bibliotece.
/../ Z pianinem były największe kłopoty, bo chociaż zgłoszono kilka instrumentów, okazało się, że żaden z nich nigdy nie stał w "Atmie". Kiedy już po trosze wszystkim opadły ręce /.../ jedna z pracownic Muzeum Narodowego przypomniała sobie, że żyje jeszcze w Zakopanem żona doktora Olgierda Sokołowskiego - wdowa po znakomitym ftyzjatrze, który leczył Szymanowskiego, a potem stał się jednym z bohaterów Powstania Warszawskiego. Bo kiedy Niemcy wyprowadzili z powstańczego szpitala chorych na wymordowanie, wyszedł dobrowolnie razem z nimi i wraz z nimi został zamordowany. Julia Sokołowska zdążyła ofiarować do "Atmy" pianino, ale nie zdążyła go już w "Atmie" obejrzeć, bo tymczasem staruszeczka umarła. W ten sposób znalazł się w "Atmie" instrument szczególnie cenny, bo będący pamiątką po dwóch znakomitych ludziach - Szymanowskim i doktorze Sokołowskim.

Jerzy Waldorff 1976 (opr. ZS )

---

Rozmowa z Krystyną Dąbrowską

- Co Pani zachowała w pamięci z atmosfery dawnej "Atmy", kiedy jako mała Kiciurka odwiedzała tu Pani Wuja?
- Życie. Atmosferę żywego i szczęśliwego domu. Był to jedyny dom na świecie, w który on wierzył. Wierzył gorąco, że do tej chałupy góralskiej śmierć nie ma dostępu, że tu znajdzie jeśli nie szczęście, to przynajmniej spokojne życie.
- Jak dzisiejsze urządzenie wnętrz "Atmy" ma się do tego, jakie zachowała Panie w pamięci z tamtych czasów?
- Jeśli chodzi o ostatni pokój - doskonale. Mam tylko drobne zastrzeżenia co do tapczanu, który był szerszy i do koloru narzut i foteli. Są po prostu zbyt szare. Tamte były bardzo zgrane w kolorycie, ale szalenie barwne, z silnymi akcentami czerwieni, granatu i złota. Ten kwadratowy stoliczek jest prawdopodobnie autentyczny, ale kiedyś był przykryty kolorową serwetą.
- Czy biurko jest także autentyczne?
- Nie, biurko jest wielkim oszustwem. Po pierwsze dlatego, że Szymanowski nie pisał przy biurku, ale przy zwyczajnym stole na krzyżakach. A po drugie dlatego, że był to duży stół - na tym biureczku żaden papier nutowy się nie zmieści.
- Czy uważa Pani, że to należy zmienić?
- Z czasem chyba tak, bo ten stolik daje fałszywe wyobrażenie jak Szymanowski pracował, jeśli ten pokój ma być dokładną rekonstrukcją pracowni Szymanowskiego. Należy pamiętać, że ten stół był wybity bibułą, ponieważ on lubił paćkać.
- Co jeszcze należałoby w tym pokoju zmienić?
- Usunąć stamtąd dwie szafki przerobione na gabloty: Tę z pamiątkami i tę drugą z frakiem. W tym miejscu stała kiedyś półka z książkami, które Szymanowski najbardziej lubił i stale chciał mieć pod ręką. Ten wiszący frak i leżące ordery, to Szymanowski umarł by, te eksponaty psują zatem całą ekspozycję pokoju, który ma robić wrażenie, że gospodarz nie umarł, tylko wyszedł na chwilę z domu.
- Co jeszcze można by zrobić, żeby duch Szymanowskiego wrócił do "Atmy"?
- Nie dopuścić do tego, aby to było tylko muzeum - wystawa do oglądania. Tu musi się coś dziać!
- Ale co?
- Nie wiem. Może jakieś spotkania, może jakieś koncerty. Niekoniecznie w samym pomieszczeniu, może na zewnątrz, ale "Atma" powinna być tego działania ogniskiem.
- Co do muzyki, to została przewidziana jej emisja przez głośniki rozmieszczone we wszystkich pokojach "Atmy". Na razie trzeba się zadowolić muzyką mechaniczną.
- Zgoda, byleby to nie była muzyka sącząca się z głośników jak woda z kranów zagłuszana szuraniem pantofli...
- A zatem nie muzyka towarzysząca zwiedzającym w czasie oglądania ekspozycji lecz koncert z taśm?
- Oczywiście. A jeszcze lepiej gdyby to była muzyka żywa. Zwiedzający powinien mieć prawo usiąść do fortepianu i zagrać.
- A jeśli nie potrafi grać, a chce posłuchać?
- To na życzenie można mu puścić ulubiony utwór /.../
- Czy ów "koncert życzeń" ma składać się - Pani zdaniem - z utworów Szymanowskiego, czy także innych kompozytorów związanych z Tatrami, na przykład Karłowicza czy Noskowskiego? Myślałabym tu nawet o ewentualnym "puszczeniu" muzyki góralskiej...
- Nie! Ponieważ to by wtłoczyło Szymanowskiego w "góralszczyznę", która przecież była tylko jakimś epizodem jego twórczości. Tu w Zakopanem, to niebezpieczeństwo istnieje. Aby go uniknąć należy eksponować nie tylko projekty kostiumów do Harnasi, ale i do Króla Rogera. /.../ Byłoby to na pewno lepsze, niż pedantyczna, faktograficzna dokumentacja życiorysu. Na przykład Hymny, to ważna część twórczości Szymanowskiego. Nie jestem scenarzystą, ale gdybym nim była Jestem i płaczę w scenerii jakichś przydrożnych świątków stałoby się tutaj akcentem bijącym w oczy.
- A jak wyobraża sobie Pani przyszłe otoczenie "Atmy"? Istnieją bowiem dwie koncepcje: wersja autentyczna i upiększona. Można by też obie wersje połączyć, zachowując autentyzm najbliższego otoczenia domu, a dopuszczając innowacje na skarpie nad potokiem. Jak Pani zapewne wiadomo, planowany jest tam amfiteatr i estrada ustawiona na płycie przykrywającej potok.
- Przyznam się, że wizja amfiteatru, który przytłoczyłby "Atmę" trochę mnie przeraża, nie bardzo sensowne wydaje mi się też przykrycie potoku. Uważam, że otoczenie domu powinno mieć charakter jak najbardziej naturalny. Oczywiście należy je uporządkować /.../ wyłożyć ścieżki kamieniem. Ale koncerty plenerowe wyobrażam sobie całkiem inaczej...
- Co przeżywała Pani w czasie dzisiejszej uroczystości? Jakie uczucie dominowało?
- Uczucie wdzięczności. Że znalazło się tylu ludzi miłujących Szymanowskiego, którzy działając na różnych polach doprowadzili wspólnie sprawę "Atmy" do szczęśliwego końca. Nie było to proste i łatwe. Ale dzięki pomysłowości, wytrwałości, ofiarności i życzliwości bardzo wielu ludzi, których tu wymienić nie sposób - udało się pokonać wszystkie przeszkody i otworzyć dziś uroczyście "Atmę".

Rozmawiała Ewa Kofin (opr. ZS)

---

Aż już nie będzie nikogo OD REDAKCJI Zwrócił na to uwagę Witold Rudziński w przemówieniu na ostatnim Walnym Zjeździe ZKP. I choć nie było to żadne odkrycie, tylko raczej przypomnienie sprawy wszystkim dobrze znanej, to jednak trudno pojąć, dlaczego zebrani przyjęli je tak spokojnie. Jeszcze trudniej zrozumieć, jak mogło do tego dojść. Chodzi o to, że mija właśnie czterdzieści lat od śmierci Karola Szymanowskiego i po dziś dzień nie ma żadnej popularnej monografii, z której miłośnicy muzyki mogliby się czegoś dowiedzieć o tym kompozytorze i jego twórczości. Potrzeba takiej książki jest tak oczywista, że aż wstyd byłoby ją uzasadniać. Jakież to obawy powstrzymują niemałe przecież grono pisarzy muzycznych? Starsi, którzy znali jeszcze Szymanowskiego, lękają się może swego subiektywizmu. Młodszych krępuje może obecność owych starszych - przyjaciół, świadków wydarzeń, współpracowników. Czy zatem na popularną książkę o życiu i muzyce Szymanowskiego czekać trzeba będzie tak długo, aż już nie będzie nikogo, kto by pamiętał brzmienie jego głosu? Gdy już nikt nie będzie mógł niczego sprostować ani uzupełnić powołując się li-tylko na swoją pamięć? Gdy postać Szymanowskiego oddali się od nas tak bardzo, jak oddaliła się już sylwetka Karłowicza? Nie ma już ludzi, co pamiętają Karłowicza, ale i książki o Karłowiczu także nie ma. Wkrótce nadejdzie siedemdziesiąta rocznica jego śmierci. Siedemdziesiąta rocznica śmierci Szymanowskiego nastąpi po roku 2000. Nie wolno nam czekać tak długo. Konieczna jest energiczna inicjatywa. Może potrzebne jest jakieś stypendium. Może wskazana byłaby współpraca dwóch, trzech osób łączących doświadczenie z umiejętnościami i zapałem. Stworzenie książki o Szymanowskim powinno stać się punktem honoru naszego piśmiennictwa muzycznego. Ruch Muzyczny Nr 7, 27 marca 1977

---

Jubileusz Atmy

Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem ma status organizacji pożytku publicznego. Oznacza to m.in. możliwość odprowadzenia na rzecz Towarzystwa wpłaty 1% należnego podatku dochodowego wykazanego w rocznym PIT. Terminem dokonania takiego odpisu jest ostatni dzień składania PIT-u.

W związku ze zmianą przepisów, darowizna na rzecz organizacji pożytku publicznego przekazywana jest od tego roku za pośrednictwem Urzędu Skarbowego. W związku z tym w zeznaniu rocznym PIT należy wskazać nazwę organizacji oraz numer rejestru sądowego. Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego zarejestrowanie jest w KRS pod numerem 0000085929.

Numer konta Towarzystwa Muzycznego:

PKO BP 04 1020 3466 0000 9902 0036 7078

KRS 0000085929