„Brzmienia” w Artwakacie

Czasopismo muzyczne pod redakcją Krzysztofa Wodniczaka

Andrzej Wilowski

Winylowe przesądy

Do napisania tekstu skłoniła mnie rozmowa z Łukaszem W. młodym entuzjastą winyli. Zastanowiło mnie jego przekonanie o "wyższości" bądź, co bądź anachronicznej technologii w nośnikach muzyki, jaką jest płyta winylowa, analogowa. Zrozumiałą rzeczą jest młodzieńcza przekora, skłonność do odrzucania wszystkiego, co jest dziełem pokolenia ojców.

Czy jednak w tym przypadku jest taki mechanizm, wszak to dzisiejsi pięćdziesięciolatkowie z rozrzewnieniem odkurzają "trzeszczące płyty", bo przypominają im młodość? "Srebrne krążki" są bezduszne, hiperpoprawne technicznie, nie zużywają się (przynajmniej nie za życia jednego pokolenia). o ile co do "czarnego krążka", jako przedmiotu znalazłoby się porozumienie ponad pokoleniowymi podziałami, to co do zapisanej na nich muzyki, zdecydowanie nie. "Młodziaki" na winylach ryją zupełnie inne drgania, estetycznie bardzo odległe od tego, czego słuchała młodzież lat siedemdziesiątych.

W rozmowie pojawił się argument, przemawiający za "analogami", trudny do odrzucenia, w opinii adwersarza zaletą tych płyt jest "naturalne brzmienie" odtwarzanej z nich muzyki. Mógłbym się z tym zgodzić, jeśli chodziłoby o "naturalne dźwięki", ale za takie trudno uznać współczesne produkcje muzyki popularnej, nawet rockowej.

Dla klubowych DJ-ów "czarny krążek" to tylko przedmiot rzekomo twórczej manipulacji, paleta dźwiękowych barw do odmalowania własnych kompozycji, chociaż mam wrażenie, że w zestawie brakuje im pędzli, a zamiast nich używane są szablony. Na szczęście współczesny rynek muzyczny jest trochę bardziej urozmaicony i młodzi twórcy nagrywają na winylach nie tylko "klubowe prefabrykaty".

Dla pokolenia hipisów ważny był powrót do natury, choć muzyczni ideolodzy tego ruchu do propagowania nowych idei używali nowych technologii. Dla hipisów, pragnących bliskości z naturą, śpiewanie "protest songów z akompaniamentem akustycznych gitar przy ognisku byłoby nie do przyjęcia ze względów estetycznych, bowiem, jak grać rocka bez prądu. Nic nie zastąpi w rocku gitary elektrycznej. Koherencja stylistyczna wzięła górę nad ideologią. Paradoksalnie, bo "młodziaki" uważają Internet za własną przestrzeń, to roczniki 50-te wymyśliły "pecety" i "Internet".

Długowłosi, umundurowani w "blue jeans, gardzący establishmentem i o anarchistycznych przekonaniach rozpoczęli tworzenie platformy dla swobodnej wymiany poglądów, wolnego obiegu informacji, krótko mówiąc komunikowania się poza strukturami. Wielkie korporacje tak jak nie dostrzegały potrzeby posiadania komputerów osobistych, przez indywidualnych użytkowników, tak nie były zainteresowane ideą "sieci rozproszonej", rozwijającej się anarchicznie, bez kontroli i "centralnego sterowania". Jednak skoro już taka struktura powstała, nie pozostaje nic innego, jak się "podłączyć".

Technologia rejestracji i miultiplekacji płyt kompaktowych stała się tak przystępna, że aż masowa.

Powstał potężny przemysł produkujący nośniki i powielający płyty kompaktowe, może je nagrywać każdy, "wytłoczenie winyla" jest nie lada przedsięwzięciem, poważnym wyzwaniem. Jaki jest prawdziwy dylemat, antynomia natura, a kultura, a może ideologia, a technologia?