Jerzy Jękot

Artysta jest malarzem, poetą i dramaturgiem – twórca nowych idei w sztuce.

Urodził się 11 sierpnia 1942 roku w Tarnowie. Studia artystyczne podjął na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu u prof. Bronisława Kierzkowskiego oraz w Państwowej Wyższe Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu u prof. Mariana Szmańdy. Dyplom uzyskał w 1972 roku.

Różnorodne poszukiwania artystyczne Jerzego Jękota wymierzone są w przyszłość. Jego dążeniem jest, jak powiada, intuicyjne odkrycie lub choćby dotknięcie obszarów myśli i odczuć człowieka przyszłości. Już od czasu studiów w poznańskiej PWSSP, gdzie studiował indywidualnym tokiem (od 1969 do uzyskania dyplomu w 1972 roku) zdawał sobie sprawą z nie wystarczalności dotychczasowych formuł artystycznych, które próbował zsyntetyzować i uogólnić (w latach 1965-68 wykonał cykl składający się z kilkuset miniatur olejnych, w którym prowadził doświadczenia: od realizmu, poprzez fazy kubizujące, układy geometryczne, po abstrakcję organiczną, rozwiązania świetlno-kolorystyczne i malarstwo materii).

Ponadto spostrzegł, że w naszych czasach nadmiernie preferuje się fizyczną stronę rzeczywistości na niekorzyść metafizycznej, co prowadzi do scjentyzmu, a tym samym pomijania czy wręcz negowania zjawisk niewyjaśnionych na danym etapie wiedzy, a także wyjałowienia przeżyć wewnętrznych człowieka, czyli tego co zwykło się określać mianem „duchowości”.

Myślę, że na skutek poczynionych obserwacji i doświadczeń oraz wiary w siłę sprawczą i ład wszechświata Jerzy Jękot zainteresował się poszukiwaniem uniwersalnych reguł, absolutnego porządku, który wszystko wyjaśni i wszystkiemu nada sens. Stąd zapewne już na początku drogi twórczej swoim działaniom, które stworzył od podstaw, nadał nazwę Sztuką absolutu.

„Artysta - pisała Alicja Kępińska w 1973 roku we wstępie zamieszczonym w katalogu do wystawy w poznańskim BWA - nazywa swoją pracę Poszukiwaniem absolutu. Próbuje sprostać tym potrzebom ludzkiego umysłu, które pomijając logikę realiów bytu, instynktownie kierują się ku poszukiwaniu w chaosie świata materii prawa idealnego, niezmiennego, wiecznego, niezawodnej go, stosowalnego do wszechzjawisk, tłumaczącego ową „eidos” - istotę rzeczy bezskutecznie poszukiwaną zarówno przez systemy filozoficzne, jak i wyobraźnie poetyckie, wszystkich czasów”.

Poznański twórca swoje dociekania przedstawiał w postaci: swoistych dywagacji filozoficznych, systemowych układów obrazów malowanych, książek artystycznych, magicznych układów literowych i cyfrowych, notacji rysunkowych, będących, jak twierdzi, konkretyzacją myśli oraz tzw. kratownic i ran w których zaszyfrował sobie tylko widoczne treści, a także seansów sztuki UTIDON (skrót od Układy Transferyczne Integralnych Działań Obiektu Nowatorskiego).

Wspomnieć jeszcze trzeba, że Jerzy Jękot jest autorem polichromii Stworzenie świata, którą oglądać dać można w gmachu Akademii Rolniczej w Poznaniu.

Na tym nie wyczerpuje się jego inwencja twórcza, gdyż zajmuje się on jeszcze pisaniem dramatów, poezji (jest autorem około 12 tysięcy wierszy i dramatów), siedemdziesięciu książek, mikropowieści oraz oper notowanych „językiem” plastyki. Niektóre tytuły książek artysty to: Sztuka Poetyckich Skojarzeń, Sztuka Poezji Absurdalnej, Moc Świetlna, Rzeka Biała, Rzeka Czarna, Złote Myśli, Pytania, Kodeks Himalajski, Księga Sztuki Absolutu, Kosmogonia, Zamysły obrazów tomy I, II i III, O OBRORTACH CIAŁ WSZELAKICH (400 stron), KOSMOS – TOMY I, II i i. Wybrane tytuły dramatów to m.in.; „Ptaki umierają” (1971), „Na targu z zabawkami” (1974), „Intelektualiści” (1975”. Ponadto uprawia, concept-art, a tworzy koncepcje, które nie muszą być realizowane Zaliczają się do nich idee kryształowego ogrodu i miasta artystów. Jego autor jest zdania, że w przyszłości artyści będą występować w wielkich ośrodkach (miastach artystów), w których powstaną sanktuaria sztuki. Pomysłodawca wyobraża je sobie jako ogromne, szklane walce, w których wnętrzach bez przerwy odbywać się będą występy. Wykonawcy wyłaniać się mają z podziemi i w nich po zakończeniu pokazu znikać. Publiczność natomiast będzie oglądać ich z zewnątrz. Przy czym w owych sanktuariach będą prezentowane wszystkie dziedziny, od tradycyjnych np. oper, po spektakle awangardowe.

Wystawy indywidualne artysty (wybór):

● 1969: > Wystawa malarstwa, Galeria Od Nowa, Poznań; ● 1971: > Wystawa malarstwa, „Akumulatory”, Poznań; ● 1973: > Utidon, Seans sztuki, Galeria „Cicibór”, Poznań;

● 1975: > Utidon, Seans sztuki, Galeria „Cicibór”, Poznań; > Sztuka Absolutu, obrazy, Galeria 72, Chełm; > Wystawa artysty, Brno; ● 1976: > Sztuka Absolutu, Seans sztuki, BWA, Sopot; > Sztuka Absolutu, Seans sztuki, Waga, Poznań; > Wystawa artysty, Getynga; ● 1977: > Złote ziarno, Seans sztuki, BWA, Poznań; > Sztuka Absolutu, Seans sztuki, Pałac Kultury, Poznań; ● 1978: > Pokaz Utidon 2, BWA, Poznań; ● 1980: > Wystawa malarstwa, BWA, Poznań; ● 1981: > Przestrzenie muzyczne poświęcone artystom świata, BWA, Poznań; ● 1987: > Sztuka Myśli i Wyobraźni, Poznań; ● Lata 90: > Seanse: Sztuka Absolutu, UTIDON, Sztuka Myśli i Wyobraźni.

Wystawy zbiorowe artysty (wybór):

● 1973: > Ogólnopolska wystawa malarstwa, Toruń; ● 1974: > Ogólnopolska wystawa malarstwa, Tarnów; > Plastyka poznańska, BWA, Poznań; ● 1975: > Ogólnopolska wystawa malarstwa, Toruń; > Biennale Młodych, Sopot; > Plastyka poznańska, aktualne tendencje, CBWA, Warszawa; ● 1976: > Seans sztuki, Muzeum Okręgowe, Gorzów Wlkp.;

> Pokonkursowa wystawa malarstwa im. J. Spychalskiego, BWA, Poznań;

● 1977: > Pokonkursowa wystawa malarstwa im. J. Spychalskiego, BWA, Poznań;

● 1981: > Brzozowski i przyjaciele, BWA, Poznań; ● 1986: > Artyści Poznania: 1945-85, Muzeum Narodowe, BWA, Poznań; ● 2003: > Galeria ’72, Chełm; > „Dobra Książka”, Galeria Działań, Warszawa.

Prace artysty znajdują się w zbiorach: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Klasztor na Jasnej Górze, Muzeum Narodowe w Toruniu, Muzeum M. Kopernika we Fromborku, BWA Poznań oraz w kolekcjach prywatnych w Polsce, USA, Niemczech, Holandii i Anglii.

Część tekstu zaczerpnięto z: Biuro Wystaw Artystycznych w Poznaniu - „Jerzy Jękot - Sztuka Myśli i Wyobraźni” - Poznań 1987.

Opracował Tadeusz Głowiński

Sztuka- galerie - wydarzenia

Sztuka Absolutu Jerzego Jękota